Europese AI-verordening
De Europese AI-verordening geldt stap voor stap. Hier lees je wat ze vandaag vraagt van organisaties in zorg, onderwijs, onderzoek en social profit, wat er nog komt en wat je nu al kan doen. Zonder juridisch jargon.
Geschreven door Peter Dedene · laatst nagekeken op 3 oktober 2026
Dit is geen juridisch advies. Twijfel je over een concrete toepassing, laat ze dan nakijken door een jurist.
In het kort
01
Gebruikt je organisatie AI in het werk, dan ben je volgens de wet een gebruiksverantwoordelijke. Ook als je team alleen een chattool zoals ChatGPT of Copilot gebruikt.
02
Sinds 2 februari 2025 zijn enkele toepassingen verboden, zoals sociale scoring. Sinds dan moet je ook werk maken van AI-geletterdheid bij je medewerkers.
03
AI-geletterdheid vraagt maatregelen, geen certificaat. Sinds de wijziging van juli 2026 legt de wet geen vast niveau meer op.
04
Sinds 2 augustus 2026 gelden transparantieregels. Maak je met AI een deepfake, dan meld je dat. Publiceer je een AI-tekst om het publiek te informeren, dan meld je dat ook, tenzij iemand hem nakijkt en er de verantwoordelijkheid voor draagt.
05
Voor toepassingen met een hoog risico, zoals AI bij de selectie van sollicitanten of bij het beoordelen van leerlingen, gelden strengere regels vanaf 2 december 2027.
Tijdlijn
De AI Act trad in werking op 1 augustus 2024. De regels gelden niet allemaal tegelijk. In juli 2026 schoof de AI-omnibus enkele data op.
België
Elke lidstaat duidt markttoezichthouders aan. Op de lijst van de Europese Commissie (bijgewerkt op 7 september 2026) staat voor België nog geen aanspreekpunt. We passen deze pagina aan zodra dat verandert.
1 aug 2024
Verordening (EU) 2024/1689 is officieel. De regels gaan daarna in fasen gelden.
2 feb 2025
Enkele toepassingen zijn verboden, zoals sociale scoring en AI die emoties afleidt van mensen op het werk of op school (behalve om medische of veiligheidsredenen). Organisaties moeten werk maken van AI-geletterdheid.
2 aug 2025
Plichten voor de makers van grote AI-modellen, zoals die achter chattools. Die regels gelden voor de aanbieders van zulke modellen, niet voor wie de tool gebruikt.
27 jul 2026
Verordening (EU) 2026/1744 treedt in werking. AI-geletterdheid blijft een plicht, maar zonder vast niveau. De regels voor hoog risico schuiven op.
2 aug 2026
De meeste regels zijn nu van toepassing, ook de transparantieplichten. Nationale toezichthouders kunnen vanaf nu toezien en handhaven.
Hier staan we · oktober 2026
2 dec 2026
AI die zonder toestemming seksueel expliciete of intieme beelden van echte personen maakt, is vanaf dan verboden. Ook AI voor materiaal van seksueel misbruik van kinderen.
2 dec 2027
Strengere regels voor AI in onder meer onderwijs, werving en personeelsbeheer, en de toegang tot essentiële diensten en uitkeringen.
2 aug 2028
Regels voor AI in producten met eigen Europese productregels, zoals medische hulpmiddelen.
Wat betekent dit voor jouw organisatie
Wat de wet vraagt, hangt af van waarvoor je AI gebruikt, niet van de tool zelf. Hieronder lees je per situatie wat geldt, voor directie, IT en DPO.
Alle sectoren
Voor teksten, mails of vertalingen. Ook dat valt onder de AI Act. Je mensen moeten de risico’s kennen, zoals antwoorden die er overtuigend uitzien maar niet kloppen. Hoe je dat aanpakt, kies je zelf, op maat van wie welke tool gebruikt.
Wat geldt: AI-geletterdheid (artikel 4), sinds 2 februari 2025.
Alle sectoren
Mensen moeten weten dat ze met AI praten, tenzij dat al duidelijk is. Die plicht ligt bij wie de chatbot aanbiedt. Laat je er een bouwen en zet je hem onder je eigen naam online, dan kan dat jouw organisatie zijn. Zeg het dus gewoon bij het eerste bericht.
Wat geldt: Transparantie (artikel 50), sinds 2 augustus 2026.
Werving en HR
Cv’s laten filteren of kandidaten laten beoordelen is hoog risico. Dan gebruik je het systeem volgens de gebruiksaanwijzing, laat je iemand met de nodige kennis toezicht houden, volg je de werking op, bewaar je de logs en laat je kandidaten weten dat AI meebeslist.
Wat geldt: Hoog risico (bijlage III, punt 4), vanaf 2 december 2027.
Onderwijs
Een chattool om mee te leren staat niet als zodanig op de lijst met hoog risico. Gebruik je AI om toetsen of leerresultaten te beoordelen, toelating te bepalen of fraude tijdens toetsen op te sporen, dan wel. Emoties van leerlingen afleiden met AI is verboden.
Wat geldt: Hoog risico (bijlage III, punt 3), vanaf 2 december 2027. Verbod sinds 2 februari 2025.
Zorg
Is de AI-software zelf een medisch hulpmiddel of zit ze erin, dan kan ze onder de regels voor producten vallen. Of een tool een medisch hulpmiddel is, hangt af van het beoogde doel. Laat dat nakijken voor je hem breed inzet.
Wat geldt: mogelijk hoog risico (bijlage I), vanaf 2 augustus 2028.
Publieke dienst en social profit
Overheidsinstanties en organisaties die een openbare dienst leveren, maken vóór het eerste gebruik van een systeem met een hoog risico een effectbeoordeling voor de grondrechten. Vaak samen met je gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA).
Wat geldt: Hoog risico (bijlage III, punt 5), vanaf 2 december 2027.
Wat je nu al kan doen
01
Ook de tools die medewerkers zelf kozen. Noteer per tool waarvoor jullie hem gebruiken en welke gegevens erin gaan.
02
Verboden, hoog risico, een transparantieplicht of geen van de drie. Twijfel je, zoek het uit voor je de toepassing breder inzet.
03
Stem opleiding af op wie welke tool gebruikt en waarvoor. Hou een overzicht bij van opleidingen en afspraken.
04
Welke tools mogen, met welke gegevens, en wie kijkt na. Een kort AI-beleid helpt. Een aparte AI-officer of een AI-comité vraagt de wet niet.
05
Bij een chatbot of een deepfake vermeld je duidelijk dat het om AI gaat. Bij AI-teksten voor het publiek ook, tenzij iemand ze nakijkt en er de verantwoordelijkheid voor draagt.
Liever samen?
Met een Roadmap leg je met je team de afspraken vast: een AI-beleid, een register en een plan voor AI-geletterdheid. Op dezelfde dag kies je wat jullie met AI gaan doen en werken we de eerste toepassing uit.
Nee. Volgens de Europese Commissie is een certificaat niet nodig. Je mag een intern overzicht bijhouden van opleidingen en andere initiatieven rond AI-geletterdheid.
Ja. Voor AI-geletterdheid maakt de AI Act geen uitzondering op basis van grootte. Wel moeten de Europese Commissie en de lidstaten vooral kmo’s daarbij ondersteunen, onder meer met praktische voorbeelden.
Nee. Voor AI-geletterdheid legt de wet geen aparte functie of bestuursstructuur op. In de praktijk helpt het wel als één persoon het overzicht houdt.
Nationale markttoezichthouders zien toe op de regels, ook op AI-geletterdheid. Op de lijst van de Europese Commissie (bijgewerkt op 7 september 2026) staat voor België nog geen aanspreekpunt.
Verordening (EU) 2026/1744 trad in werking op 27 juli 2026. AI-geletterdheid blijft een plicht, maar zonder vast niveau. De regels voor hoog risico schuiven op naar 2 december 2027 (bijlage III) en 2 augustus 2028 (bijlage I). En er komt vanaf 2 december 2026 een verbod bij op AI die zonder toestemming seksueel expliciete beelden van echte personen maakt.
Onderzoek, ontwikkeling en prototypes vóór een AI-systeem op de markt komt, vallen er volgens de Europese Commissie niet onder. Breng je het systeem daarna op de markt of neem je het in gebruik, dan gelden de regels wel. En gebruiken je onderzoekers AI-tools in hun werk, dan geldt ook AI-geletterdheid.
In een eerste gesprek kijken we welke AI jullie gebruiken en wat de wet daarvoor vraagt. Met een Roadmap zet je dat om in afspraken, en in een plan voor wat jullie met AI gaan doen.
Vrijblijvend · 30 minuten · online, met iemand die AI dagelijks toepast
Bronnen
De feiten op deze pagina komen uit de officiële teksten en de uitleg van de Europese Commissie. Stand: 3 oktober 2026.
