Naar de inhoud
Ethic
NL EN

In klare taal

Wat is een AI-agent, en heb je er een nodig?

Een AI-agent is software die zelf kiest welke stap hij zet om een taak af te ronden. Hij zoekt informatie op, gebruikt programma’s en bepaalt wat er daarna gebeurt. Een AI-workflow volgt altijd dezelfde stappen. Hier lees je het verschil, waar een agent echt helpt, wat hij zelf mag doen en hoe je begint zonder hype.

Geschreven door Peter Dedene · laatst nagekeken op 11 oktober 2026

Een man met een knot en een baard bekijkt een kaartje met een vinkje; op het bord ernaast kiest een blauwgroen lint zelf een kronkelende route langs andere kaartjes.

In het kort

Wat je moet weten

  1. 01

    Een AI-agent kiest zelf de volgende stap om een taak af te ronden. Een workflow volgt vaste stappen. Een chatbot antwoordt alleen binnen een gesprek.

  2. 02

    Er bestaat geen vaste definitie. Ook de Europese Commissie noemt het begrip nog in ontwikkeling. Wij gebruiken één toetsvraag: bepaalt de software de volgende stap, of het model zelf?

  3. 03

    Een agent is niet vanzelf beter. Ook Anthropic, de maker van het taalmodel Claude, raadt aan om met de eenvoudigste oplossing te beginnen en pas iets ingewikkelders te bouwen als dat nodig blijkt.

  4. 04

    Wat je kan terugdraaien en binnen je organisatie blijft, mag een agent zelf doen. Wat naar buiten gaat of over een persoon beslist, keurt eerst een collega goed.

  5. 05

    Voor de AI Act is een agent geen aparte categorie. Er gelden dezelfde regels als voor elk ander AI-systeem.

Chatbot, workflow of agent?

Drie vormen, één vraag: wie zet de volgende stap?

In de praktijk lopen de woorden door elkaar, en leveranciers noemen bijna alles een agent. Daarom vergelijken we op één punt: wie bepaalt wat er na de eerste stap gebeurt.

Wat het doet

Beantwoordt een vraag in een gesprek

Vaste stappen. De AI leest, sorteert en zet klaar.

Zoekt zelf wat nodig is en kiest de volgende stap

Wie zet de volgende stap

Jij, met een nieuwe vraag

De stappen die vooraf vastliggen

Het model, binnen de afspraken

Voorbeeld

Een tekst laten herschrijven in een chatvenster

Facturen uitlezen en klaarzetten in je boekhouding

Een vraag over het verlofbeleid beantwoorden door zelf de juiste documenten te zoeken

Waar je op let

Wat medewerkers erin plakken, en waar dat terechtkomt

Kloppen de stappen nog als je software verandert?

Hoeveel toegang hij krijgt, en wie zijn werk nakijkt

Waar een agent helpt

Een agent loont waar elk geval anders is

Een agent heeft pas zin als je de stappen niet vooraf kan vastleggen. Vier voorbeelden uit de praktijk, telkens met het eerlijke antwoord: agent of workflow?

Agent

Een dossier voorbereiden uit meerdere systemen

Voor een aanvraag of een overleg haalt de agent gegevens uit het CRM, de mailbox en de gedeelde map, en zet hij een eerste overzicht klaar. Je team vult aan en beslist.

Wat mag een agent zelf?

Twee soorten deuren

Sommige deuren gaan in twee richtingen open, andere maar in één. Met dat beeld spreken we vooraf af wat een agent zelf mag doen. Het sluit aan bij wat OpenAI en OWASP, een internationale organisatie voor softwareveiligheid, aanraden: laat een mens goedkeuren wat gevoelig is of niet terug te draaien.

Zelf, want je kan het terugdraaien

  • Een mail een label geven
  • Een concept klaarzetten
  • Informatie opzoeken in afgesproken bronnen
  • Een veld invullen dat iemand nog nakijkt

Eerst een collega, want het gaat naar buiten of over een persoon

  • Een mail of antwoord versturen
  • Iets betalen of boeken
  • Een beslissing over een cliënt, leerling of medewerker
  • Gegevens delen buiten je organisatie

Dat leggen we per agent vast in de AI-fiche.

Wat kan mislopen

Echte risico’s, en wat je ertegen doet

Ook de sterkste modellen zijn te misleiden. In een grote test van het Amerikaanse NIST in 2026 konden aanvallers elk getest model minstens één keer misleiden. Daarom bouwen we controles in en vertrouwen we niet blind op het model.

Verborgen opdrachten

Een mail of document kan instructies bevatten die een agent misleiden. In juni 2025 liet zo’n mail Microsoft 365 Copilot gegevens lekken, zonder dat iemand iets aanklikte. Het lek is intussen gedicht.

Wat helpt: een agent stuurt niets naar buiten zonder goedkeuring.

Een verkeerde actie

In juli 2025 wiste een programmeeragent bij Replit een databank die in gebruik was, tegen de uitdrukkelijke instructies in.

Wat helpt: alleen leesrechten waar lezen volstaat, en eerst testen in een aparte omgeving.

Te veel toegang

Een agent die alles mag zien, kan ook alles verkeerd doen.

Wat helpt: een eigen account met alleen de rechten die de taak nodig heeft.

Kosten die oplopen

Een agent die blijft zoeken, blijft rekenen. Gartner verwacht dat meer dan 40 % van de projecten met agents tegen eind 2027 stopt, door hoge kosten, onduidelijke waarde of te weinig controle.

Wat helpt: een limiet op het aantal stappen, en meten wat een taak kost.

Zo begin je

Vijf stappen, zonder hype

  1. 01

    Kies één taak

    Een taak die vaak terugkomt en je team elke week tijd kost.

  2. 02

    Kijk eerst wat volstaat

    Doet je huidige software het al, of volstaat een workflow? Vaak is dat zo, en dan zeggen we dat.

  3. 03

    Leg de afspraken vast

    Wat mag de agent zelf, welke gegevens ziet hij en wie kijkt na? Dat komt in de AI-fiche.

  4. 04

    Test vier à zes weken

    Met echte voorbeelden. We meten hoeveel tijd het bespaart en hoe vaak iemand moet corrigeren.

  5. 05

    Beslis met cijfers

    Invoeren, bijsturen of stoppen.

Liever samen?

Begin met een Pitstop van een uur

Je brengt één taak mee. Samen bekijken we of een agent, een workflow of je huidige software het beste past.

Bekijk de Pitstop

Veelgestelde vragen

Vragen over AI-agents

Staat je vraag er niet bij? Stel ze ons gerust.

Is ChatGPT een AI-agent?

Een gewoon gesprek in ChatGPT of Copilot is geen agent: je stelt een vraag en je krijgt een antwoord. Wel bouwen OpenAI en Microsoft er nu agentfuncties in, die zelf stappen zetten in een browser of in je Microsoft 365-omgeving. Dan gelden dezelfde vragen: wat mag hij zelf, en wie kijkt na?

Wat is agentic AI?

Een verzamelnaam voor AI-systemen die zelfstandig stappen zetten, van eenvoudige workflows tot volwaardige agents. Het woord zegt weinig over hoe zelfstandig een systeem echt is. Vraag dus altijd: wie bepaalt de volgende stap?

Valt een AI-agent onder de AI Act?

Ja, net als elk AI-systeem. De Europese Commissie zegt uitdrukkelijk dat agents geen aparte categorie zijn. Praat een agent met mensen of maakt hij teksten of beelden, dan moet je dat vanaf 2 augustus 2026 duidelijk vermelden. Beslist hij mee over sollicitanten, onderwijs of toegang tot hulp, dan gelden strengere regels. Dit is geen juridisch advies.

Wat kost een AI-agent?

Dat hangt af van de taak, de systemen en het aantal stappen. Een agent kost meestal meer dan een workflow, want elke stap doet opnieuw een beroep op het model. Na een eerste gesprek krijg je een voorstel met een duidelijke afbakening en een vaste prijs. In de pilot meten we wat een taak kost.

Kan ik zelf een AI-agent maken?

Ja. Met tools als Microsoft Copilot Studio bouw je zelf een eenvoudige agent, en voor een test is dat prima. Werkt de agent met persoonsgegevens of schrijft hij in je eigen systemen, denk dan na over toegang, logging en wie hem onderhoudt.

Vervangt een AI-agent medewerkers?

Niet bij ons. Een agent neemt zoek- en voorbereidend werk over, zodat je team tijd heeft voor wat mensenwerk vraagt. Systemen die medewerkers moeten vervangen, bouwen we niet.

Twijfel je of je een agent nodig hebt?

Vertel ons welke taak je team tijd kost. In een Pitstop van een uur bekijken we samen wat het beste past: een agent, een workflow of de software die je al hebt. Soms is het antwoord: geen van de drie.

Bronnen

De feiten op deze pagina komen uit de publicaties hieronder. Stand: 11 oktober 2026.