Agent
Vragen van collega’s over beleid
Elke vraag over verlof, thuiswerk of onkosten is anders. De agent zoekt zelf de juiste passage in je documenten en antwoordt met een link naar de bron. Vindt hij niets, dan zegt hij dat.
In klare taal
Een AI-agent is software die zelf kiest welke stap hij zet om een taak af te ronden. Hij zoekt informatie op, gebruikt programma’s en bepaalt wat er daarna gebeurt. Een AI-workflow volgt altijd dezelfde stappen. Hier lees je het verschil, waar een agent echt helpt, wat hij zelf mag doen en hoe je begint zonder hype.
Geschreven door Peter Dedene · laatst nagekeken op 11 oktober 2026
In het kort
01
Een AI-agent kiest zelf de volgende stap om een taak af te ronden. Een workflow volgt vaste stappen. Een chatbot antwoordt alleen binnen een gesprek.
02
Er bestaat geen vaste definitie. Ook de Europese Commissie noemt het begrip nog in ontwikkeling. Wij gebruiken één toetsvraag: bepaalt de software de volgende stap, of het model zelf?
03
Een agent is niet vanzelf beter. Ook Anthropic, de maker van het taalmodel Claude, raadt aan om met de eenvoudigste oplossing te beginnen en pas iets ingewikkelders te bouwen als dat nodig blijkt.
04
Wat je kan terugdraaien en binnen je organisatie blijft, mag een agent zelf doen. Wat naar buiten gaat of over een persoon beslist, keurt eerst een collega goed.
05
Voor de AI Act is een agent geen aparte categorie. Er gelden dezelfde regels als voor elk ander AI-systeem.
Chatbot, workflow of agent?
In de praktijk lopen de woorden door elkaar, en leveranciers noemen bijna alles een agent. Daarom vergelijken we op één punt: wie bepaalt wat er na de eerste stap gebeurt.
| Chatbot | AI-workflow | AI-agent | |
|---|---|---|---|
| Wat het doet | Beantwoordt een vraag in een gesprek | Vaste stappen. De AI leest, sorteert en zet klaar. | Zoekt zelf wat nodig is en kiest de volgende stap |
| Wie zet de volgende stap | Jij, met een nieuwe vraag | De stappen die vooraf vastliggen | Het model, binnen de afspraken |
| Voorbeeld | Een tekst laten herschrijven in een chatvenster | Facturen uitlezen en klaarzetten in je boekhouding | Een vraag over het verlofbeleid beantwoorden door zelf de juiste documenten te zoeken |
| Waar je op let | Wat medewerkers erin plakken, en waar dat terechtkomt | Kloppen de stappen nog als je software verandert? | Hoeveel toegang hij krijgt, en wie zijn werk nakijkt |
Waar een agent helpt
Een agent heeft pas zin als je de stappen niet vooraf kan vastleggen. Vier voorbeelden uit de praktijk, telkens met het eerlijke antwoord: agent of workflow?
Agent
Elke vraag over verlof, thuiswerk of onkosten is anders. De agent zoekt zelf de juiste passage in je documenten en antwoordt met een link naar de bron. Vindt hij niets, dan zegt hij dat.
Agent
Voor een aanvraag of een overleg haalt de agent gegevens uit het CRM, de mailbox en de gedeelde map, en zet hij een eerste overzicht klaar. Je team vult aan en beslist.
Workflow
Elke factuur doorloopt dezelfde stappen: uitlezen, nakijken, klaarzetten. Daar volstaat een workflow, en die is voorspelbaarder.
Workflow, soms met één agentstap
Labelen en verdelen volgt vaste regels. Moet een antwoord informatie uit verschillende bronnen halen, dan kan die ene stap een agent zijn.
Wat mag een agent zelf?
Sommige deuren gaan in twee richtingen open, andere maar in één. Met dat beeld spreken we vooraf af wat een agent zelf mag doen. Het sluit aan bij wat OpenAI en OWASP, een internationale organisatie voor softwareveiligheid, aanraden: laat een mens goedkeuren wat gevoelig is of niet terug te draaien.
Dat leggen we per agent vast in de AI-fiche.
Wat kan mislopen
Ook de sterkste modellen zijn te misleiden. In een grote test van het Amerikaanse NIST in 2026 konden aanvallers elk getest model minstens één keer misleiden. Daarom bouwen we controles in en vertrouwen we niet blind op het model.
Een mail of document kan instructies bevatten die een agent misleiden. In juni 2025 liet zo’n mail Microsoft 365 Copilot gegevens lekken, zonder dat iemand iets aanklikte. Het lek is intussen gedicht.
Wat helpt: een agent stuurt niets naar buiten zonder goedkeuring.
In juli 2025 wiste een programmeeragent bij Replit een databank die in gebruik was, tegen de uitdrukkelijke instructies in.
Wat helpt: alleen leesrechten waar lezen volstaat, en eerst testen in een aparte omgeving.
Een agent die alles mag zien, kan ook alles verkeerd doen.
Wat helpt: een eigen account met alleen de rechten die de taak nodig heeft.
Een agent die blijft zoeken, blijft rekenen. Gartner verwacht dat meer dan 40 % van de projecten met agents tegen eind 2027 stopt, door hoge kosten, onduidelijke waarde of te weinig controle.
Wat helpt: een limiet op het aantal stappen, en meten wat een taak kost.
Zo begin je
01
Een taak die vaak terugkomt en je team elke week tijd kost.
02
Doet je huidige software het al, of volstaat een workflow? Vaak is dat zo, en dan zeggen we dat.
03
Wat mag de agent zelf, welke gegevens ziet hij en wie kijkt na? Dat komt in de AI-fiche.
04
Met echte voorbeelden. We meten hoeveel tijd het bespaart en hoe vaak iemand moet corrigeren.
05
Invoeren, bijsturen of stoppen.
Liever samen?
Je brengt één taak mee. Samen bekijken we of een agent, een workflow of je huidige software het beste past.
Een gewoon gesprek in ChatGPT of Copilot is geen agent: je stelt een vraag en je krijgt een antwoord. Wel bouwen OpenAI en Microsoft er nu agentfuncties in, die zelf stappen zetten in een browser of in je Microsoft 365-omgeving. Dan gelden dezelfde vragen: wat mag hij zelf, en wie kijkt na?
Een verzamelnaam voor AI-systemen die zelfstandig stappen zetten, van eenvoudige workflows tot volwaardige agents. Het woord zegt weinig over hoe zelfstandig een systeem echt is. Vraag dus altijd: wie bepaalt de volgende stap?
Ja, net als elk AI-systeem. De Europese Commissie zegt uitdrukkelijk dat agents geen aparte categorie zijn. Praat een agent met mensen of maakt hij teksten of beelden, dan moet je dat vanaf 2 augustus 2026 duidelijk vermelden. Beslist hij mee over sollicitanten, onderwijs of toegang tot hulp, dan gelden strengere regels. Dit is geen juridisch advies.
Dat hangt af van de taak, de systemen en het aantal stappen. Een agent kost meestal meer dan een workflow, want elke stap doet opnieuw een beroep op het model. Na een eerste gesprek krijg je een voorstel met een duidelijke afbakening en een vaste prijs. In de pilot meten we wat een taak kost.
Ja. Met tools als Microsoft Copilot Studio bouw je zelf een eenvoudige agent, en voor een test is dat prima. Werkt de agent met persoonsgegevens of schrijft hij in je eigen systemen, denk dan na over toegang, logging en wie hem onderhoudt.
Niet bij ons. Een agent neemt zoek- en voorbereidend werk over, zodat je team tijd heeft voor wat mensenwerk vraagt. Systemen die medewerkers moeten vervangen, bouwen we niet.
Vertel ons welke taak je team tijd kost. In een Pitstop van een uur bekijken we samen wat het beste past: een agent, een workflow of de software die je al hebt. Soms is het antwoord: geen van de drie.
Eén uur · bij ons of online
Bronnen
De feiten op deze pagina komen uit de publicaties hieronder. Stand: 11 oktober 2026.